Κινητικότητα ή Brain Drain ;

4ήμερη Ευρωπαϊκή συνάντηση με θέμα:
"Η επίδραση του φαινομένου Brain Drain | Brain Gain στην κοινωνική καινοτομία"

6-9 Φεβρουαρίου 2020, Θεσσαλονίκη

Ο ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗΣ

Στο Youthnest, συνεργαζόμαστε με επαγγελματίες, οργανισμούς και φορείς που υποστηρίζουν την αλλαγή, ώστε να δημιουργούμε τις κατάλληλες συνθήκες για να απορροφάμε και να εφαρμόζουμε πτυχές της καινοτομίας μέσα στις δομές μας σαν κοινωνία. Για τον σκοπό αυτόν, εντοπίσαμε και αναλύσαμε τις ρίζες του παρακάτω προβλήματος:

Γιατί η κοινωνία μας δεν μπορεί να απορροφήσει και να εφαρμόσει γρήγορα την καινοτομία;

Γιατί αισθανόμαστε ασφαλέστερα μόνο σε καταστάσεις που έχουμε ήδη συνηθίσει;

Γιατί μας δυσκολεύει τόσο πολύ η εφαρμογή νέων μεθοδολογιών;

Με σχεδόν 4 χρόνια ουσιαστικής ενασχόλησης με την καινοτομία, έχουμε συνειδητοποιήσει ότι υπάρχουν πολλές διαφορετικές ρίζες του συγκεκριμένου προβλήματος, όπως η έλλειψη εκπαίδευσης, η έλλειψη αντίστοιχης επιμόρφωσης στον τομέα των επιχειρήσεων, η έλλειψη καινοτόμων μεθόδων και εργαλείων στην ελληνική γλώσσα κλπ. Όπως αντιλαμβάνεστε το Brain Drain είναι σίγουρα ένας παράγοντας που επηρεάζει την κοινωνική καινοτομία. Και αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο αποφασίσαμε να σχεδιάσουμε αυτό το τετραήμερο ευρωπαϊκό  εργαστήριο (Practitioners LAB)!

Για την υλοποίηση του, όμως δε θέλαμε να εργαστούμε μόνοι, καθώς πιστεύουμε βαθιά ότι οι λύσεις έρχονται μέσα από τη συλλογική νοημοσύνη! Ο λόγος για τον οποίο προσκαλέσαμε μέλη του Δικτύου Αποφοίτων της Bosch να συνεργαστούμε αυτές τις 4 μέρες μαζί μας είναι να κατανοήσουμε την πραγματικότητά μας, να τις συγκρίνουμε και να βρούμε ενδεχομένως τα επαναλαμβανόμενα μοτίβα, ώστε να μπορέσουμε να εξάγουμε πιο αντικειμενικά συμπεράσματα ή να κατανοήσουμε καταστάσεις που επηρεάζουν όλους μας.

  • Στο Youthnest αναζητούμε την εφαρμογή πρακτικών, απλών τρόπων για την εισαγωγή της καινοτομίας στον κοινωνικό τομέα.

ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΑΙ Η ΡΟΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

1η ημέρα - Πέμπτη | 06.02

Η πρώτη ημέρα ήταν εισαγωγική, έτσι ώστε να καταγραφούν διαφορετικές οπτικές γωνίες στα φαινόμενα “Drain Drain” και “Brain Gain” και να ξεκινήσει η συνάντηση, έχοντας όλοι οι συμμετέχοντες μια κοινή αντίληψη. Κατ ‘αρχάς, ορίσαμε τη βασική ορολογία που θα μας απασχολούσε κατά τη διάρκεια του 4ημέρου, δηλαδή τι σημαίνουν οι έννοεις “Brain Drain”, “Brain Gain” και “Social Innovation”.

Μετά από ομαδική εργασία, συζητήσεις, αμφισβητήσεις και επιχειρηματολογία, η ομάδα κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η διάκριση των όρων Brain Drain και Brain Gain θα μπορούσε να κατανοηθεί καλύτερα, εάν χρησιμοποιήθηκε μια ομπρέλα λέξη όπως η «κινητικότητα» ή η «μετανάστευση».

Graphic Recording 1ης ημέρας.

2η ημέρα - Παρασκευή | 07.02

Κατά τη διάρκεια της δεύτερης ημέρας, οι συμμετέχοντες πήραν μια βαθύτερη εικόνα της ελληνικής πραγματικότητας. Για τον σκοπό αυτόν, ο εκπρόσωπος του προγράμματος REGENERATION, Κωνσταντίνος Κίντζιος, μας τίμησε με την παρουσία του κατά τη διάρκεια της 2ης ημέρας της ΕΑΒ, παρέχοντας κριτικές και αξιοσημείωτα σχόλια που βοήθησαν στην ολοκλήρωση της διαδικασίας με έναν πιο αντικειμενικό τρόπο.

To Regeneration είναι το μεγαλύτερο και πιο πολυσυμμετοχικό πρόγραμμα αμειβόμενης απασχόλησης και προσωπικής και επαγγελματικής ανάπτυξης με στόχο τη δημοκρατικοποίηση της ευκαιρίας των νέων πτυχιούχων για μετα-πανεπιστημιακή εκπαίδευση και επαγγελματική σταδιοδρομία στη χώρα μας. 

Το πρόγραμμα αποτελεί μια ενέργεια των Global Shapers Athens Hub, πρωτοβουλία του World Economic Forum, που δημιουργήθηκε με σκοπό να συμβάλλει στην καταπολέμηση τόσο της νεανικής ανεργίας όσο και του φαινομένου του ‘brain drain’, αλλά και στο γεφύρωμα του χάσματος μεταξύ του νέου πτυχιούχου και της αγοράς εργασίας (skills gap).

Μπορείτε να δείτε τα 4 βήματα του προγράμματος παρακάτω:

regeneration-program

Την ίδια ημέρα επισκεφτήκαμε τρεις (3) διαφορετικούς τοπικούς φορείς του περιβάλλοντος της Θεσσαλονίκης.

α) τον ΜΚΟ για την κοινωνική καινοτομία: STIMULLI,

 

Η STIMMULI είναι ένας ερευνητικός οργανισμός κοινωνικής καινοτομίας που ασχολείται με έργα που εστιάζονται στον κοινωνικό αντίκτυπο. Το έργο τους στοχεύει στην αξιοποίηση της δύναμη της συνεργασίας μεταξύ πανεπιστημίων, μη κερδοσκοπικών φορέων, κοινωνικών επιχειρήσεων, επιχειρήσεων και κυβερνήσεων, προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι πιεστικές κοινωνικές προκλήσεις πιο αποτελεσματικά και σε ευρύτερη κλίμακα.

stimulli
municipality

 

Ο Δήμος Θεσσαλονίκης είναι ο δεύτερος σε πληθυσμό δήμος της Ελλάδας μετά τον Δήμο Αθηναίων και με βάση την απογραφή του 2011 έχει μόνιμο πληθυσμό 325.182 κατοίκους. Περιλαμβάνει με το ιστορικό της κέντρο της πόλης της Θεσσαλονίκης και τις περιοχές γύρω από αυτό. Στην έκταση του Δήμου Θεσσαλονίκης βρίσκονται τα κυριότερα αξιοθέατα και μνημεία της Θεσσαλονίκης. 

 

Η Γενική Γραμματεία Διά Βίου Μάθησης (Γ.Γ.Δ.Β.Μ.) του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων, είναι ο Επιτελικός Φορέας Δια Βίου Μάθησης στην χώρα. Σύμφωνα με το Ν. 3879/2010 η Γ.Γ.Δ.Β.Μ. έχει ως αποστολή να σχεδιάζει τη δημόσια πολιτική της διά βίου μάθησης, να διαμορφώνει τους σχετικούς κανόνες, να εκπονεί το αντίστοιχο εθνικό πρόγραμμα και να εποπτεύει την εφαρμογή του.

General Secretary

Στη συνέχεια, οι συμμετέχοντες αναγνώρισαν και κατέγραψαν το σύστημα που διαμορφώνεται από όλα τα στοιχεία που επηρεάζουν και επηρεάζονται από την «κινητικότητα», όπως αυτή ορίστηκε παραπάνω (δηλαδή ως η δύναμη που περιλαμβάνει το Brain Drain και το Brain Gain). Αυτή η καταγραφή ονομάζεται «systemic map». Tα συμπεράσματα μπορούν να ομαδοποιηθούν ως εξής:

systemic map

3η ημέρα - Σάββατο | 08.02

Η τρίτη μέρα ήταν μια μέρα εξερεύνησης. Δημιουργήσαμε ένα χάρτη σχετικά με το ερώτημα “Τι είδους δραστηριότητες μπορούμε να αναπτύξουμε – ως δίκτυο Robert Bosch Alumni Network – για να αξιοποιήσουμε στο μέγιστο τα τοπικά-εθνικά παραδείγματα;”.

Ένα από τα αποτελέσματα ήταν η δημιουργία ενός “πακέτου υποδοχής” με τις βασικές πληροφορίες που χρειάζεται κάθε άτομο που μεταναστεύει σε μια νέα χώρα. Αυτό θα μπορούσε να προσαρμοστεί και να υιοθετηθεί από τους τοπικούς δήμους. 

Μετά τη χαρτογράφηση των εναλλακτικών λύσεων, η ομάδα εξέφρασε το ενδιαφέρον τους να εργαστούν στις τοπικές προκλήσεις, αντί να συνεργαστούν σε ευρύτερο επίπεδο, όπως το επίπεδο του δικτύου. Οι συμμετέχοντες έθεσαν ορισμένα ζητήματα και στη συνέχεια ακολούθησε ομαδική εργασία.

  • Στο Youthnest βλέπουμε το Brain Drain ως μια πρόκληση που επηρεάζει την κοινωνική καινοτομία, αλλά ταυτόχρονα και ως πεδίο δημιουργικών ευκαιριών μάθησης.

ΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΤΟΥ YOUTHNEST ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΟΣ 2020-2022

Για το Youthnest, η θεματική του Brain Drain|Brain Gain αποτελεί βασική θεματική ενασχόλησης από το ξεκίνημα του οργανισμού. Η ενδυνάμωση των νέων επαγγελματιών, η προώθηση καινοτόμων εργαλείων και η εφαρμογή σύγχρονων project είναι βασικές αρχές λειτουργίας μας. Μετά από 4 χρόνια λειτουργίας όμως συνειδητοποιήσαμε ότι οι ρίζες του προβλήματος είναι πιο βαθιές, μιας που η Θεσσαλονίκη τις τελευταίες δεκαετίες έχει επηρεαστεί από το κίνημα της μετανάστευσης τόσο από το Brain Drain όσο και από το Brain Gain.

Έχοντας έρθει ήδη σε επαφή με τους 4 πιο δυνατούς ελληνικούς φορείς που δραστηριοποιούνται ενεργά για τη μείωση του Brain Drain στην Ελλάδα, βασικός άξονας δράσεων μας το 2020 είναι η έρευνα και η ανάλυση των αποτελεσμάτων της κινητικότας των πολιτών όπως διαμορφώνονται από τα φαινόμενα του Brain Drain | Brain Gain στην πόλη μας. Πώς επηρεάζεται η κοινωνική καινοτομία της Θεσσαλονίκης; Για να το πετύχουμε αυτό έχουμε αναπροσαμρώσει το πρόγραμμα δράσεων μας για το 2020, λαμβάνοντας υπόψην τους περιορισμούς του COVID-19. 

Σχεδιάζουμε λοιπόν μεταξύ άλλων: διαδραστικά ψηφιακά events για ανοιχτές συζητήσεις και digital networking, Hackathon, διαδικτυακά σεμινάρια ανάπτυξης δεξιοτήτων και μια μεγάλη χαρτογράφηση των δυνατοτήτων της πόλης που θα επιτρέψει τους επαγγελματίες να αξιοποιήσουν όλη τη γνώση και τα εργαλεία που είναι διαθέσιμα στους πολίτες για την υποστήριξη της καινοτομίας. Προς το τέλος του 2020 ευελπιστούμε ότι με συμμετοχικές διαδικασίες και με την αξιοποίηση των δεδομένων που συγκεντρώθηκαν θα ξεκινήσει η παραγωγή ελεύθερων στη χρήση πρακτικών εργαλείων (μεθόδων, toolkits, γενικών συμπερασμάτων) με προτεινόμενες λύσεις για εφαρμογή από φορείς Δημοσίου ενδιαφέροντος.

Η διαδικασία που θα ακολουθήσουμε βασίζεται στις μεθοδολογίες του Design Thinking, βάση των οποίων σχεδιάζονται και αναδιαμορφώνονται όλες οι σύγχρονες διαδικασίες και υπηρεσίες

Δραστηριοποιείστε με σκοπό την εξομάλυνση του φαινομένου Brain Drain και την υποστήριξη της καινοτομίας στην Ελλάδα;

Η συγεκριμένη συνάντηση (PractitionersLAB) χρηματοδοτείται από το δίκτυο αποφοίτων Bosch, το οποίο είναι μια συνεργασία μεταξύ του ιδρύματος Robert Bosch και του Διεθνές Κέντρου Αποφοίτων (International Alumni Center -IAC).